عیار طلا چیست؟
عیار طلا (Gold Karat) در واقع معیاری است برای اندازهگیری خلوص طلا. از آنجایی که طلای خالص (۲۴ عیار) فلزی بسیار نرم و انعطافپذیر است و بهتنهایی برای ساخت زیورآلات مناسب نیست (چون زود تغییر شکل میدهد یا میشکند)، آن را با فلزات دیگری مثل مس، نقره، نیکل یا روی ترکیب میکنند تا استحکام و دوام آن بالا برود.
بنابراین، عیار نشان میدهد که در هر ۲۴ واحد از آلیاژ طلا، چند واحد آن «طلای خالص» و چند واحد «فلزات دیگر» است.
مقیاس ۲۴ عیاری
سیستم عیار طلا بر پایه عدد ۲۴ است:
- ۲۴ عیار (۲۴K): یعنی ۱۰۰٪ طلا. این طلا کاملاً خالص است، رنگ زرد درخشان دارد و بسیار نرم است. برای ساخت شمش طلا استفاده میشود، نه جواهرات روزمره.
- ۱۸ عیار (۱۸K): یعنی از ۲۴ واحد، ۱۸ واحد آن طلای خالص و ۶ واحد آن فلزات دیگر است. (۷۵٪ طلا + ۲۵٪ فلز دیگر). این رایجترین عیار برای ساخت طلا و جواهرات در ایران است.
- ۱۴ عیار (۱۴K): یعنی ۱۴ واحد طلا و ۱۰ واحد فلزات دیگر. (حدود ۵۸.۵٪ طلا). این عیار بیشتر در آمریکا و اروپا مرسوم است و بهدلیل داشتن فلزات بیشتر، استحکام بالاتری دارد.
چرا طلا را عیارگذاری میکنند؟
- سختی و دوام: همانطور که گفتم، طلای خالص خیلی زود خم میشود. با افزودن مس یا نقره، طلا سختتر میشود و میتواند شکل خود را در طول سالها حفظ کند.
- تغییر رنگ: با تغییر نوع فلزی که با طلا ترکیب میشود، رنگ طلا تغییر میکند. برای مثال:
- طلای زرد: ترکیب طلا با مس و نقره.
- طلای سفید: ترکیب طلا با پالادیوم یا نیکل.
- طلای صورتی (رزگلد): ترکیب طلا با مقدار بیشتری مس.
چگونه عیار طلا را تشخیص دهیم؟
روی تمام قطعات طلای استاندارد، یک کد یا عدد حک شده است که عیار آن را نشان میدهد:
- ۷۵۰: این عدد روی طلای ۱۸ عیار حک میشود (چون ۷۵۰ از ۱۰۰۰ واحد طلای خالص است).
- ۵۸۵: روی طلای ۱۴ عیار حک میشود.
- ۹۹۹: روی طلای ۲۴ عیار یا شمش حک میشود.
تفاوت عیار ایران و کشورهای دیگر
در ایران، استاندارد طلای رایج در بازار ۱۸ عیار است. اما در برخی کشورهای عربی، ممکن است طلای ۲۱ یا ۲۲ عیار هم رایج باشد که رنگ زرد پررنگتری دارد و بهدلیل خلوص بیشتر، نرمتر است. در کشورهای غربی، طلای ۱۴ عیار بسیار محبوب است چون در برابر ضربه و خراش مقاومتر است.
نکته برای خرید:
هرچه عیار طلا بالاتر باشد، قیمت آن (بدون در نظر گرفتن اجرت ساخت) بیشتر است، چون میزان طلای خالص در آن بیشتر است. اما به یاد داشته باشید که عیار بالاتر به معنای کیفیت بهتر نیست؛ بلکه به معنای خلوص بیشتر است. طلای ۱۸ عیار تعادل بسیار خوبی بین «خلوص» و «استحکام» دارد و برای استفاده روزمره بهترین گزینه است.